I. Giới thiệu chung
1. Tác giả- Tác phẩm
* Tác giả(1913- 1996)
- Quê gốc: Hải Dương, chủ yếu sống ở HN
- Là một trong những nhà thơ lớp đầu tiên của phong trào Thơ mới
- Thơ ông thường mang nặng lòng thương người và niềm hoài cổ.
* Tác phẩm
- Ông đồ là bài thơ tiêu biểu nhất cho hồn thơ giàu thương cảm của VĐL
- Thể thơ: ngũ ngôn
2. Chú thích
3. Bố cục
- Đoạn 1: hai khổ thơ đầu
-> hình ảnh ông đồ trong những năm còn đông khách
- Đoạn 2: Khổ 3,4
-> Hình ảnh ông đồ trong mùa xuân ế khách, tàn tạ
-> nỗi lòng tác giả dành cho ông đồ
II.Tìm hiểu văn bản
1. Đọc
2. Tìm hiểu văn bản
a. Hình ảnh ông đồ
Hình ảnh ông đồ trong khổ thơ 1,2
- Thời điểm xuất hiện: mỗi khi tết đến, xuân về
- Tài viết chữ: nét chữ mang những vẻ đẹp phóng khoáng, bay bổng, sinh động và cao quý.
-> người đời quý trọng và mến mộ
=> ca ngợi và tôn vinh một nét đẹp VH trong đời sống tinh thần của DT
Hình ảnh ông đồ trong khổ thơ 3,4
- Giấy buồn không thắm, mực đọng nghiên sầu vì không có người thuê viết-> nhân hoá: diễn tả nỗi cô đơn sầu tủi của giấy, của mực, cửa nghiên và chính là của ông đồ khi bị lãng quên
- Ông đồ vẫn ngồi trên hè phố trơ trọi, lạc lõng,cô độc giữa thiên nhiên buồn vắng trong sự thờ ơ của mọi người
-> một cảnh tượng thê lương, tiều tuỵ
=> Một nét đẹp VHDT nay trở nên tàn tạ và chìm vào quên lãng
=> hai hình ảnh đối lập nhau hoàn toàn, diễn tả đầy đủ bước thăng trầm của nền nho học lúc bấy giờ
b. Nỗi lòng tác giả
- Kết cấu đầu cuối tương ứng
- Hình ảnh ông đồ ngồi viết câu đố đã vĩnh viễn đi vào quá khứ
- Dùng câu hỏi tu từ để bày tỏ niềm thương cảm cho những nhà nho danh giá một thời, thương tiếc những giá trị tinh thần tốt đẹp bị lãng quên
III. Tổng kết và luyện tập
1. Tổng kết
* Nội dung:
- Thể hiện sâu sắc tình cảnh đáng thương của ông đồ
- Toát lên niềm thương cảm chân thành trước một lớp nhà nho đang bị quên lãng
* Nghệ thuật
- Bút pháp lãng mạn hoài cổ kết hợp hiện thực trữ tình
- Thể thơ ngũ ngôn phù hợp với giọng điệu trầm lắng của bài thơ
- Kết cấu đầu cuối tương ứng(cảnh đó người đây và cảnh đó người đâu), giữa là hai đoạn tương phản làm nổi bật chủ đề
- Ngôn ngữ giản dị, lắng đọng.